Annonse
Salve Pederson Nesdal på bildet var ein av dei som mista livet i Lodalsulykka i 1905 . Foto er ifrå Per bruket på Ytre Nesdal . Salve var født i 1836 og skulle være rundt 69 år den dagen Ramnefjellet rasa i 1905 . Heile gården vart utsletta . Bildet kan være fotografert i rundt år 1875 . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Axel Lindahl
61 menneskeliv gjekk tapt i Lodalsulykka - 15.januar.1905
Nyheiter
Publisert :
15.01.2024 12:49
Av Reidar Nesje
Publisert :
15.01.2024 12:49
Av Reidar Nesje
|
|
Del hendinga på facebook med del knappen :
|
|
Ord blir fattige for å beskrive den skjebnen dei ulykksalige sjelene i Lodalen fekk oppleve då store steinmassar ifrå Ramnefjellet rasa ned ifrå fjellet og skapte ein tsunami av dimensjonar som sjølv fantasien ikkje greier å forestille seg .
Alt hendte om kvelden 15.januar.1905 , dei overlevande fortalde at det var om kvelden mellom klokka 23 og 24 .
Dei høyrde 2 fæle brak ifrå Ramnefjellet som reiser seg stupbratt opp til vel 1000 moh på vestsida av vatnet . Det var eit fjellstykke som hadde løsna rundt 500 meter oppi fjellet og tok med seg ei stor steinur nedunder .
Alt for på vatnet og ei voldsom flodbølgje skylde straks innover gardane i Bødal og Nesdal .
Fjellstykket som rasa ned var om lag 100 m høgt, 50 meter breitt og 10 meter tjukt, eller 50 000 kubikkmeter stein med ei vekt på om lag 125 000 tonn. Medrekna ura og auren raset reiv laust nedunder, fór ufattelege 870 000 tonn masse ut i vatnet.
Alt hendte om kvelden 15.januar.1905 , dei overlevande fortalde at det var om kvelden mellom klokka 23 og 24 .
Dei høyrde 2 fæle brak ifrå Ramnefjellet som reiser seg stupbratt opp til vel 1000 moh på vestsida av vatnet . Det var eit fjellstykke som hadde løsna rundt 500 meter oppi fjellet og tok med seg ei stor steinur nedunder .
Alt for på vatnet og ei voldsom flodbølgje skylde straks innover gardane i Bødal og Nesdal .
Fjellstykket som rasa ned var om lag 100 m høgt, 50 meter breitt og 10 meter tjukt, eller 50 000 kubikkmeter stein med ei vekt på om lag 125 000 tonn. Medrekna ura og auren raset reiv laust nedunder, fór ufattelege 870 000 tonn masse ut i vatnet.
- 61 menneskeliv gjekk tapt
61 menneske omkom og berre 9 vart funne. Av dei vart sju gravlagde 20. januar, ein 27. januar og ein 29. april. Seinare vart det sett opp ein felles gravstein med namna og orda:
HER KVILER 9 AV DE 61 * SOM OMKOM VED ULYKKEN * FRA RAVNEFJELD 15/1 * 1905. Steinen står på nordsida av kyrkja i Loen.
Dei andre 52 fekk si grav i vatnet. Til minne om desse vart same året reist ein om lag 5 meter høg bautastein på det høgste punktet på Nesodden. Avdukinga skjedde 13. juni 1905 i samband med ei minnehøgtid. Under ein kross øvst stod denne innskrifta:
MINDE * om ulykken * 15/1 1905 * hvorved 27 * paa Bødal og * 34 paa Nesdal * omkom
Minnesteinen om ulukka i 1905 finst ikkje lenger. Berre tre bøygde jarnboltar står att. Den 13. september 1936 gjekk det eit nytt ras frå Ramnefjellet. Flodbylgja sopte med seg minnestøtta som alt anna som kom i vegen. Det hjelpte ikkje at steinen stod i ein betongfot på 2x2x1 meter bolta fast i berget med 4 svære jarnboltar. Den eine vart riven laus or festet sitt. Dei tre andre står att, nedbøygde langs berget.
HER KVILER 9 AV DE 61 * SOM OMKOM VED ULYKKEN * FRA RAVNEFJELD 15/1 * 1905. Steinen står på nordsida av kyrkja i Loen.
Dei andre 52 fekk si grav i vatnet. Til minne om desse vart same året reist ein om lag 5 meter høg bautastein på det høgste punktet på Nesodden. Avdukinga skjedde 13. juni 1905 i samband med ei minnehøgtid. Under ein kross øvst stod denne innskrifta:
MINDE * om ulykken * 15/1 1905 * hvorved 27 * paa Bødal og * 34 paa Nesdal * omkom
Minnesteinen om ulukka i 1905 finst ikkje lenger. Berre tre bøygde jarnboltar står att. Den 13. september 1936 gjekk det eit nytt ras frå Ramnefjellet. Flodbylgja sopte med seg minnestøtta som alt anna som kom i vegen. Det hjelpte ikkje at steinen stod i ein betongfot på 2x2x1 meter bolta fast i berget med 4 svære jarnboltar. Den eine vart riven laus or festet sitt. Dei tre andre står att, nedbøygde langs berget.
- Fakta om raset i 1905
- Dato : 15.januar.1905
- Tidspunkt : Mellom 23 og 24 på kveld
- Størrelse : 50 000 kubikkmeter stein
- Vekt : 125 000 tonn
- Total størrelse medrekna ur og stein : 870 000 tonn masse
- Tsunami høgde : 40 meter
- Antall ramma : 122 menneske
- Menneskeliv tapt : 61
- Attfunnen etter raset : 9
- Sakna : 52
- Antall hus rasert : 60
- Kyr drept : 94
- Hester drept : 10
- Sauer drept : 154
- Griser drept : 16
- Bilder
( Årstal er ikkje alltid 100 % , so ein benyttar den kjelda som er oppført , men feil kan forekomme )
Her ser vi eit bilde av Bødal før sjølve Lodalsulykka i 1905 . Bildet kan være ifrå rundt 1880 til 1890 og vi ser tydelig eit flott og prektig Bødal . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Axel Lindahl
Etter ulykka i 1905 såg det slik ut i Bødal . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Kirkhorn
Dampskipet " Lodalen " vart og på mange måtar eit symbol etter raset i 1905 . Skipet vart skylt 300 meter innpå land . Idag ligg skipet nedanfor minnetavla ved inngangen til Kjenndalen . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Kirkhorn
Her er det ei dame som inspiserar skipet etter ulykka i 1905 . Både årstal og fotograf er ukjent .
Idag ligg skipet og rustar i skogen nedanfor minnetavla over dei falne i ulykka som var i 1905 og 1936 . Båten fekk hard medfart av begge rasa . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Framleis er det mulig å sjå bokstavar av " Lodalen " som vart skylt på land i 1905 av flodbølgja etter raset ifrå Ramnefjell . Eit endå større ras i 1936 førte skipet lenger oppi ura . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Nokre år før ulykka i 1905 såg det slik ut ved Sanden og inngangen til Kjenndalen . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Axel Lindahl
I år 2015 var det ikkje mykje å spore av det livet som eingang var i Lodalen . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
I år rundt 1872 er det eit bilde ifrå Nesdal og vi ser inn imot Kjenndalen . Lite viste dei 3 karane på bildet kva som skulle skje om rundt 30 år . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
Staute karar som ein ikkje har meir informasjon om . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
I Bødal rundt 1872 var der eit yrande liv , men rundt 3 tiår seinare skulle alt forandrast då delar av Ramnefjellet rasa og lagde ei ulykksalig flodbølgje . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
Hus og bygningar på sanden ved Nesdal . Foto : Nasjonalbiblioteket / - Mittet og Co
På trass av Lodalsulykka so stoppa ikkje den store turiststraumen for å sjå og oppleve Lodalen . Bildet er etter Lodalsulykka som var i 1905 . Ein ser at ein ny båt , " Lodølen " , har tatt over etter " Lodalen " som dampskip på Lovatnet . Men det må ha vært ei midlertidig løysing som ein kan sjå på bildet under . Foto : Marcus UIB / - Theodor Kielland Torkildsen
Bildet er datert 1910 og ein ser eit stort og mektig dampskip er klar til sjøsetting . Foto : Fylkesarkivet i Vestland / - Fotograf er Jens Knudsen Maurseth
" Lodølen " sjøsett og er klar for trafikk på Lovatnet i Lodalen . Maskin og kjele vart berga av forgjengaren " Lodalen " som vart tatt av raset i 1905 . Foto : Fylkesarkivet i Vestland / - Jens Knudsen Maurseth
Bildet er datert til rundt 1872 til 1880 og er ifrå Nesdal . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
Store hus og bygningar i Nesdal før ulykka i 1905 . Foto er ifrå rundt 1888 og 1894 ifølge tekst . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
Rundt samme tidsepoke , mellom 1888 og 1894 . Hus og bygningar i Nesdal rundt eit 10 år før ulykka i 1905 . Foto : Marcus UIB / - Knud Knudsen
Ramnefjell anno 2015 . Framleis står arret i fjellet som eit vitnesbyrd om den skjebnen som utspant seg her i 1905 og eit nytt ras i 1936 . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Eit kors er reist opp for dei liva som gjekk tapt her i 1905 og i 1936 . Eit minnesmerke reist i 1905 vart tatt av flodbølgja som kom i 1936 då eit nytt ras kom ifrå Ramnefjell . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Her stod eit minnesmerke over dei som gjekk tapt i raset i 1905 . Kun boltane i fjellet står her sidan flodbølgja i 1936 var so kraftig at det reiv av minnesmerket og ein bolt . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Før inngangen av Kjenndalen kan ein stoppe her og lese om sjølve Lodalsulykkene i 1905 og i 1936 . Her er og ei tavle med navn over dei som mista liva sine i dei skjebnesvangre rasa . Foto : Reidar Nesje / - Strynavis
Ved Loen kyrkje står ein minnestein over dei som mista liva sine i Lodalsulykka i 1905 . Foto : Arnfinn Kjelland
- Kjelder :
- Fylkesarkivet i Vestland / - Kulturhistorisk Leksikon
- Nasjonalbiblioteket
- Marcus UIB
- Flickr / - Vestland Fylkeskommune
- Wikipedia
- SNL - Store Norske Leksikon
Kart
Annonse
Tips oss - Har du filma eller fotografert noko de vil dele med Strynavis ?
Trykk her for å sende inn video eller bilder og ein tekst - Strynavis vil gjerne ha gode tips og set stor pris på alle bidrag . Har du noko du vil dele så send det inn og det vil godt mulig havne på nett for stryningar og andre med tilknytning til Stryn .
Ring også - Tlf : 46215234
Trykk her for å sende inn video eller bilder og ein tekst - Strynavis vil gjerne ha gode tips og set stor pris på alle bidrag . Har du noko du vil dele så send det inn og det vil godt mulig havne på nett for stryningar og andre med tilknytning til Stryn .
Ring også - Tlf : 46215234
- E-Post : tips@strynavis.no